Μαλλιαρός ρινόκερος στο στομάχι λυκόπουλου για 14.000 χρόνια: Το τρομερό ζώο που έζησε κάποτε στη Γη

Φως στους τελευταίους αιώνες ζωής του μαλλιαρού ρινόκερου πάνω στον πλανήτη έριξαν επιστήμονες, οι οποίοι ανακάλυψαν ένα κομμάτι κρέατος του θρυλικού ζώου μέσα στο στομάχι ενός λυκόπουλου, το οποίο διατηρήθηκε για χιλιάδες χρόνια στο μόνιμο στρώμα πάγου της Σιβηρίας.

Τα λείψανα του θηλυκού λυκόπουλου, δύο μόλις μηνών, εντοπίστηκαν το 2011 κοντά στο ρωσικό χωριό Τούματ στη βορειοανατολική Σιβηρία. Το ζώο εκτιμάται ότι πέθανε πριν από 14.400 χρόνια, όταν μια κατολίσθηση διέλυσε τη φωλιά του, παγιδεύοντας το λυκόπουλο και άλλα ζώα.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Guardian, οι παγωμένες συνθήκες διατήρησαν το λυκόπουλο για χιλιετίες και έτσι, εξετάζοντας τα λείψανα, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι το περιεχόμενο του στομαχιού του ήταν επίσης άθικτο. Μέρος του τελευταίου γεύματος του λύκου ήταν ένα κομμάτι μαλλιαρού ρινόκερου, ενός ογκώδους φυτοφάγου ζώου που εξαφανίστηκε πριν από περίπου 14.000 χρόνια.

Η ανακάλυψη σηματοδότησε μια σπάνια ευκαιρία, δήλωσε ο Δρ. Καμίλο Τσακόν-Ντούκε, ο οποίος μέχρι πρόσφατα ήταν ερευνητής στο Κέντρο Παλαιογενετικής, μια συνεργασία μεταξύ του Πανεπιστημίου της Στοκχόλμης και του Σουηδικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας.

Αν μπορούσαν να ανακτήσουν το γονιδίωμα του ρινόκερου από το εύρημα, αυτό θα μπορούσε να αποκαλύψει την κατάσταση του είδους καθώς όδευε προς την εξαφάνιση.

Η ανάκτηση γονιδιωμάτων από ζώα που έζησαν λίγο πριν την εξαφάνιση είναι «δύσκολη», δήλωσε ο Chacón-Duque. Ο γενετικός κώδικας θα μπορούσε να παράσχει πολύτιμες ενδείξεις σχετικά με τα γεγονότα που προκάλεσαν τον θάνατο των ζώων.

«Το νεότερο εύρημα μαλλιαρού ρινόκερου»

Σε μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Genome Biology and Evolution, οι ερευνητές περιγράφουν πώς αποκωδικοποίησαν το γονιδίωμα του μαλλιαρού ρινόκερου από το κομμάτι κρέατος.

Είναι η πρώτη φορά που επιτυγχάνεται αυτό το κατόρθωμα για ένα θηρίο της εποχής των παγετώνων που βρέθηκε στο στομάχι ενός άλλου ζώου. «Από όσο γνωρίζουμε, αυτός είναι ο νεότερος μαλλιαρός ρινόκερος για τον οποίο έχουμε το γονιδίωμα», δήλωσε ο Chacón-Duque.

Οι επιστήμονες περίμεναν να δουν σημάδια «γονιδιωματικής διάβρωσης». Ο όρος αυτός παραπέμπει σε ένα είδος σε παρακμή, το οποίο χάνει τη γενετική ποικιλομορφία του, συχνά λόγω πληθυσμιακών συμφορήσεων, ενδογαμίας και περιβαλλοντικών πιέσεων.

Αυτό, σε συνδυασμό με τη συσσώρευση επιβλαβών μεταλλάξεων, καθιστά τα είδη πιο ευάλωτα στην εξαφάνιση. Όμως οι ερευνητές δεν είδαν κάτι τέτοιο.

«Ό,τι σκότωσε το είδος, ήταν γρήγορο»

Αφού συνέκριναν το DNA του μαλλιαρού ρινόκερου με γονιδιώματα από δύο παλαιότερα δείγματα που χρονολογούνται πριν από 18.000 και 49.000 χρόνια, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο πληθυσμός παρέμεινε αρκετά μεγάλος και σταθερός πριν εξαφανιστεί αρκετά γρήγορα.

«Ό,τι σκότωσε το είδος ήταν σχετικά γρήγορο», πρόσθεσε ο Chacón-Duque, λέγοντας ότι αυτό συνέβη 300 έως 400 χρόνια πριν χαθεί ο μαλλιαρός ρινόκερος.

Η Love Dalén, καθηγήτρια εξελικτικής γονιδιωματικής στο Κέντρο Παλαιογενετικής, δήλωσε ότι οι μαλλιαροί ρινόκεροι φαίνεται να είχαν βιώσιμο πληθυσμό για 15.000 χρόνια μετά την άφιξη των πρώτων ανθρώπων στην περιοχή, γεγονός που υποδηλώνει ότι ένα θερμαινόμενο κλίμα και όχι το κυνήγι τους εξαφάνισε.

Ο κύριος ένοχος ήταν μια απότομη περίοδος θέρμανσης στην τελευταία εποχή των παγετώνων, γνωστή ως Διασταδιακή Εποχή Bølling-Allerød, η οποία μεταμόρφωσε το τοπίο μεταξύ 14.700 και 12.900 ετών πριν.

Το πώς ένας τεράστιος μαλλιαρός ρινόκερος έγινε «γεύμα» για ένα μικρό λυκόπουλο δεν έχει αποσαφηνιστεί, ωστόσο ενδεχομένως το μικρό λυκάκι να τράφηκε από το κουφάρι ενός ρινόκερου που είχε σκοτωθεί από την αγέλη ή να πήρε αυτό το κομμάτι ως «λιχουδιά» από έναν άλλο λύκο της αγέλης.

Τα λείψανα ενός δεύτερου λυκόσκυλου, που εκτιμάται ότι είναι η αδερφή του πρώτου, βρέθηκαν στην ίδια τοποθεσία το 2015. Οι εξετάσεις έδειξαν ότι και οι δύο είχαν αρχίσει να τρώνε στερεές τροφές, αλλά εξακολουθούσαν να παίρνουν γάλα από τη μητέρα τους.